“แว่นตา” เป็นอุปกรณ์ในชีวิตประจำวันที่หลายคนขาดไม่ได้ราวกับโทรศัพท์มือถือ หากหลายๆคนลืมแว่นหรือไม่ได้ใส่แว่นติดตัวก็อาจจะไม่สามารถมองเห็นหรืออ่านตัวอักษรอะไรได้เลย ซึ่งจะส่งผลกระทบอย่างมากในการชีวิต “แว่น” จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้คนทั่วไปที่มีปัญหาเกี่ยวกับสายตาใช้ชีวิตได้อย่างราบรื่นมากขึ้น
สำหรับคนทั่วไปเมื่อเริ่มมีปัญหาในการมองเห็น เช่น มองเห็นภาพซ้อน เห็นแสงไฟเป็นแฉก หรือภาพทั้งภาพเบลอไปหมด ขยี้ตากี่ครั้งก็ไม่คมชัดเหมือนแต่ก่อน อาจจะทราบได้ว่าตนเองมีปัญหาเกี่ยวกับสายตาและสามารถเดินเข้าไปในร้านแว่นที่เปิดอยู่ทั่วไปเพื่อวัดสายตาและตัดแว่นได้ ซึ่งแว่นตาโดยทั่วไปสามารถซื้อได้ตั้งแต่แว่นสำเร็จรูปราคาไม่กี่ร้อยบาท จนไปถึงการตัดแว่นที่ใช้เลนส์คุณภาพดีราคาหลักหมื่น
ภายหลังฟรีด้อมบริดจ์ทำงานสนับสนุนผู้ต้องการทางการเมืองมาเข้าปีที่ 2 เราพบว่าผู้ต้องขังทางการเมืองหลายคนไม่เคยทราบมาก่อนว่าตนเองมีปัญหาเกี่ยวกับสายตา พวกเขาให้คำอธิบายว่า การใช้ชีวิตในทุกๆวันทำงานอย่างเดียวโดยไม่เคยสังเกตมาก่อนว่าภาพที่ตนเองมองเห็นนั้นผิดปกติ แต่เมื่อต้องเข้ามาอยู่ในเรือนจำและได้มองโทรทัศน์หรือต้องอ่านหนังสือในชีวิตประจำวันที่จำเจ ทำให้พวกเขาได้รู้ว่าอันที่จริงแล้ว พวกเขาไม่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนแบบที่คิดแต่อย่างใด โดยบางคนทราบว่าตนเองมีปัญหาสายตาจากการลองนำแว่นของเพื่อนผู้ต้องขังมาสวมใส่และพบว่าตนเองมองเห็นภาพได้ชัดขึ้น
ในเวลาเกือบสองปีที่ผ่านมา เราได้สนับสนุนแว่นตากว่า 10 อันให้ผู้ต้องขังซึ่งส่วนใหญ่ไม่เคยทราบถึงปัญหาสายตาของตนเองมาก่อน ไม่ว่าจะเป็นในลักษณะการซื้อแว่นสำเร็จรูปส่งเข้าไปในเรือนจำ หรือการสนับสนุนการตัดแว่นจากภายในเรือนจำ ทำให้ทราบว่าหลายๆเรือนจำมีการประสานงานกับร้านแว่นเพื่อเข้ามาตรวจวัดสายตาผู้ต้องขังเป็นรอบๆ โดยจะต้องมีการลงชื่อเพื่อเข้าตรวจวัดสายตาและตัดแว่น ทั้งนี้ในบางคนที่มีปัญหาสายตาผิดปกติ เช่น เป็นต้อ ก็จำเป็นจะต้องพบจักษุแพทย์โดยตรงอีกด้ว
จากการทำงานสนับสนุนเรื่องแว่น เราพบว่าการเข้าถึงแว่นในเรือนจำมีอุปสรรคไม่น้อย เริ่มตั้งแต่ข้อกำหนดหลายอย่างของเรือนจำที่จำกัดลักษณะของแว่นตา ผู้ต้องขังไม่สามารถมีแว่นตาแบบที่พวกเขาชอบได้แต่ต้องใช้แว่นตากรอบพลาสติกสีดำหรือน้ำตาลเป็นหลัก และมีแว่นได้แค่ 1 อัน โดยผู้ที่ไม่ได้มีปัญหาสายตาแบบที่มีใบรับรองแพทย์ไม่สามารถใช้แว่นแบบอื่นที่ไม่ใช่แว่นสายตาเลนส์ใสได้ (ผู้ต้องขังบางคนมีปัญหาผ่าตัดตาทำให้ไม่สามารถมองแสงแดดตรงๆได้ จึงมีการอนุญาตให้ใส่แว่นตาดำเป็นกรณีเฉพาะ)
การส่งแว่นเข้าเรือนจำมีวิธีแตกต่างกันไปในแต่ละที่ บางเรือนจำอนุญาตให้ทำการส่งแว่นมาทางไปรษณีย์ โดยเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแว่นและรายชื่อผู้รับจากนั้นทำการส่งต่อให้อย่างรวดเร็วในเวลาไม่เกิน 2 อาทิตย์ ในขณะที่อีกหลายเรือนจำ ต้องมีการเขียนคำร้องจากตัวผู้ต้องขังส่งให้เจ้าหน้าที่ และเจ้าหน้าที่ส่งคำร้องออกมาที่หน้าแดน ญาติจึงจะมาเขียนคำร้องขอส่งแว่นและนำแว่นมาส่งได้ โดยวิธีการแบบหลังนี้หลายครั้งกินเวลาร่วม 1 เดือน กว่าแว่นจะเข้าไปถึงมือผู้ต้องขัง เพราะกฎระเบียบหลายอย่างที่ญาติอาจไม่รู้มาก่อน เช่น ข้อกำหนดเรื่องสีของกรอบแว่น สีของเลนส์ และแม้แต่กล่องใส่แว่นที่รับเฉพาะกล่องใสเท่านั้
สำหรับการจัดหาแว่นในหลายๆเรือนจำ เราพบว่าภายหลังสนับสนุนค่าใช้จ่ายในเกี่ยวกับแว่นตาของผู้ต้องขังไปแล้ว ผู้ต้องขังได้ร้องเรียนถึงคุณภาพของแว่นตาที่ซื้อในเรือนจำ ทั้งเรื่องขาแว่นหักภายในเวลาไม่นานทำให้ต้องใช้สก็อตเทปพันเอาไว้ หรือแป้นรองจมูกหายไป ทำให้ไม่สามารถใช้แว่นได้อย่างถนัด บางเรือนจำมีการแจกแว่นสายตาแบบสำเร็จรูปที่ไม่ได้วัดตัดสำหรับผู้ที่ไม่มีเงินโดยเป็นการประมาณเอาของตัวผู้ต้องขังเอง แต่ก็ทำให้ผู้ต้องขังไม่ได้รับแว่นที่ตรงกับค่าสายตาจริงๆของตนเอง
ในเรือนจำ “แว่นตา” เป็นสิ่งที่มีมูลค่ามากกว่าความเป็นจริง เพราะบางคนไม่สามารถเข้าถึงแว่นตาได้ เนื่องจากไม่มีทรัพยากรมากเพียงพอที่จะมีแว่นตาหรือไม่มีญาติพี่น้องคอยสนับสนุน ผู้ต้องขังจึงต้องดูแลแว่นของตนเองให้ดี เพราะการส่งแว่นเข้าเรือนจำต้องใช้ระยะเวลาและการรอคิวในการตรวจวัดสายตาเพื่อตัดแว่นก็เช่นกัน นอกจากนี้เรายังพบเรื่องเล่าถึงการซื้อขายแลกเปลี่ยนแว่นตาในเรือนจำในมูลค่าสูงเพราะการเข้าถึงแว่นตาที่ทำได้ยากกว่าปกติ เรือนจำจึงยิ่งควบคุมและจำกัดการครอบครองแว่นของผู้ต้องขัง
—–
ในปีนี้หรือปีต่อๆไป สุขภาพตายังเป็นเรื่องที่เราให้ความสำคัญและพร้อมสนับสนุนการใช้ชีวิตของผู้ต้องขังทางการเมือง ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดรักษาตาหรือการตัดแว่น และทุกๆท่านก็ร่วมสนับสนุนพวกเขาได้เช่นกัน
—–
ธนาคารกรุงศรีอยุธยา
Account Number: 800-9-71446-2
Swift Code: AYUDTHBK
Account Name: RIGHTS FOR JUSTICE FOUNDATION
.
ผู้ที่สะดวกสนับสนุนผ่านบัตรเครดิต
สามารถสนับสนุนได้ที่เว็บไซต์ engagethailand
(เฉพาะผู้ที่มีรายได้ในสหรัฐอเมริกา สามารถลดหย่อนภาษีได้)
https://www.engagethailand.org/supportpoliticalprisoners
